สี่ปีแรกของโครงการอนุรักษ์เต่ากระ เกาะทะลุ
ย้อนดูสี่ปีแรก (2552–2555) ของโครงการปกปักษ์อนุรักษ์เต่าทะเลบริเวณเกาะทะลุ ตั้งแต่ไข่รังแรกที่พบโดยบังเอิญ จนถึงวันที่เรารู้ชื่อแม่เต่าเป็นครั้งแรก
เช้ามืดวันหนึ่งบนชายหาด
วันที่ 29 กันยายน 2552 พนักงานของเกาะทะลุ ไอส์แลนด์ รีสอร์ท กำลังทำความสะอาดชายหาดในช่วงเช้ามืด แล้วสังเกตเห็นทรายที่ถูกขุดเป็นแอ่ง ด้วยความสงสัยจึงลองขุดดู และพบไข่เต่าทะเลอยู่ข้างใต้
ทางรีสอร์ทแจ้งไปยังกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (ศูนย์ 3) จังหวัดชุมพร ให้ส่งผู้เชี่ยวชาญมาตรวจสอบ ผลคือไข่ที่พบเป็นไข่ของเต่ากระ
นายอภินันท์ จันทรังษี รองผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ (ในเวลานั้น) พร้อมนายวิไชย ไชยแก้ว เจ้าพนักงานประมงปฏิบัติงาน และเจ้าหน้าที่ประมงอำเภอบางสะพานน้อย เดินทางมาดูถึงที่ ท่านกล่าวไว้ว่า
เต่ากระถือเป็นสัตว์ทะเลที่เหลือน้อยมากและเป็นสัตว์หายาก ... ที่ผ่านมายังไม่มีรายงานพบการขึ้นวางไข่ของเต่ากระในพื้นที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ในรอบ 20 ปี
จากไข่รังนั้น คุณปรีดา เจริญพักตร์ ประธานมูลนิธิฟื้นฟูทรัพยากรทะเลสยาม และผู้บริหารเกาะทะลุ ไอส์แลนด์ รีสอร์ท จึงริเริ่มโครงการปกปักษ์อนุรักษ์เต่าทะเลบริเวณเกาะทะลุ ด้วยความตั้งใจง่ายๆ คือช่วยแม่เต่าที่ขึ้นมาวางไข่บนเกาะตามธรรมชาติ
ปีที่ไข่ไม่ฟักเลย
ปี 2553 เจ้าหน้าที่ของรีสอร์ทเริ่มเดินสำรวจชายหาดในช่วงฤดูวางไข่ เมื่อพบร่องรอย ก็ประสานเจ้าหน้าที่จากศูนย์ 3 มาขุดย้ายไข่ใส่ลังโฟม บางส่วนนำกลับไปที่ศูนย์ บางส่วนเก็บไว้ที่เกาะทะลุ เพื่อไม่ให้ถูกศัตรูตามธรรมชาติทำลาย
ปีนั้นพบเต่ากระขึ้นวางไข่ 12 รัง รวม 1,754 ฟอง
แต่ไม่มีไข่ฟองไหนฟักออกเป็นตัวเลย
ตัวเลขนั้นบอกเราว่า ความตั้งใจอย่างเดียวไม่พอ เราต้องเรียนรู้วิธีดูแลไข่เต่าให้ถูกต้อง
ครูจากกองทัพเรือ
ปี 2554 เป็นปีแรกที่เกาะทะลุ ไอส์แลนด์ รีสอร์ท จัดตั้งโครงการอนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเลหายากเพื่อคืนสู่ธรรมชาติอย่างเป็นระบบ โดยได้รับความช่วยเหลือจากศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล หน่วยสงครามพิเศษทางเรือ กองเรือยุทธการ
พลเรือตรีวินัย กล่อมอินทร์ ผู้บังคับการ (ในเวลานั้น) เดินทางมาสอนเจ้าหน้าที่ของรีสอร์ทด้วยตัวเอง ทั้งกระบวนการเพาะฟักไข่และวิธีเลี้ยงดูลูกเต่า จนทีมเข้าใจและทำได้
ปีนั้นมีแม่เต่าขึ้นวางไข่ 2 แม่ ซึ่งยังระบุตัวตนไม่ได้ชัดเจน พบไข่ 14 รัง รวม 1,017 ฟอง ทีมย้ายไข่ทั้งหมดมาเพาะฟักในพื้นที่ชายหาดกึ่งธรรมชาติที่จัดเตรียมไว้ตามแบบที่พลเรือตรีวินัยแนะนำ
ผลคือลูกเต่าฟักออกมา 672 ตัว คิดเป็น 66.07% ของไข่ทั้งหมด
เมื่อเทียบกับรังที่ฟักตามธรรมชาติบนเกาะ ซึ่งจากซากเปลือกไข่ที่ขุดพบในหลุม มีอัตราฟักไม่ถึง 20% และสาเหตุหลักคือการรบกวนจากศัตรูตามธรรมชาติ ตัวเลขนี้ถือว่าน่าพอใจมาก
ลูกเต่าทุกตัวได้รับการอนุบาลต่อจนอายุราว 3 เดือนขึ้นไป แล้วจึงทยอยปล่อยคืนสู่ทะเล
ปีที่เรารู้ชื่อแม่เต่า
ปี 2555 รีสอร์ทขอรับการสนับสนุนกำลังพลจากหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ กองเรือยุทธการ หน่วยส่งนักทำลายใต้น้ำจู่โจม 2 ท่าน คือ พันจ่าเอก ธงชัย ชูคันหอม และ จ่าเอก สุทธิพจน์ บุญเศษ มาประจำให้คำแนะนำ ตั้งแต่การเก็บไข่ การทำหลุมเพาะฟักที่ปลอดภัย ไปจนถึงการให้อาหารและการทำความสะอาดเปลี่ยนน้ำในบ่ออนุบาล
ปีนั้นพบแม่เต่าขึ้นวางไข่ 5 แม่ 17 รัง รวม 2,221 ฟอง ฟักออกเป็นตัว 1,694 ตัว หรือ 76.27%
ปีเดียวกัน ศูนย์วิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลอันดามัน (แหลมพันวา) จังหวัดภูเก็ต เดินทางมาทดลองติดเครื่องส่งสัญญาณดาวเทียมที่แม่เต่ากระหลังขึ้นวางไข่ เพื่อดูว่าหลังวางไข่แล้วแม่เต่าเดินทางไปที่ไหน และจะกลับขึ้นมาวางไข่อีกหรือไม่
และเป็นครั้งแรกที่มีการติดแท็กหมายเลขและฝังไมโครชิพที่ตัวแม่เต่า ทำให้เราระบุตัวตนแม่เต่าได้เป็นครั้งแรก
แม่นกแก้ว แม่เพรียง แม่ศรีประจวบ และแม่ศรีบางสะพาน
ชื่อเหล่านี้ไม่ได้มีไว้ให้น่ารักอย่างเดียว ข้อมูลของแม่เต่าแต่ละตัวคือพื้นฐานของการศึกษาสถานภาพประชากรเต่ากระบริเวณเกาะทะลุและพื้นที่ใกล้เคียง
สิบกว่าปีต่อมา
ตอนเริ่มจดบันทึก เราไม่รู้หรอกว่าตัวเลขเหล่านี้จะถูกใช้ทำอะไร วันนี้บันทึกรายรังของเราตั้งแต่ปี 2553 ถึง 2568 มีทั้งหมด 218 รัง จากแม่เต่าที่เคยขึ้นมาวางไข่บนเกาะทะลุ 11 แม่ ปีที่มีไข่มากที่สุดคือปี 2558 รวม 3,305 ฟอง
ฤดูนี้ แม่เต่ากระขึ้นวางไข่รังแรกเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2569 จำนวน 138 ฟอง และรังที่ 2 วันที่ 5 พฤศจิกายน 2569 จำนวน 166 ฟอง ทีมกำลังเฝ้าชายหาดทุกคืน รอดูว่ารังที่ 3 จะมาตามรอบหรือไม่
บันทึกที่เริ่มจากไข่รังเดียวเมื่อเช้ามืดปี 2552 ตอนนี้ช่วยให้เราคาดการณ์ได้ว่าแม่เต่าจะกลับมาเมื่อไหร่ และลูกเต่าจะฟักวันไหน
สิ่งที่เรายึดไว้
พระบรมราโชวาทของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในการเสด็จออกมหาสมาคม เนื่องในงานพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา วันที่ 5 ธันวาคม 2521 ตอนหนึ่งว่า
...ธรรมชาติแวดล้อมของเรา ไม่ว่าจะเป็นแผ่นดิน ป่าไม้ แม่น้ำ ทะเล และอากาศ มิได้เป็นเพียงสิ่งสวยๆ งามๆ เท่านั้น หากแต่เป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการดำรงชีวิตของเรา และการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมของเราไว้ให้ดีนี้ ก็เท่ากับเป็นการปกปักรักษาอนาคตไว้ให้ลูกหลานของเราด้วย...
งานดูแลเต่ากระที่เกาะทะลุ เป็นงานเล็กๆ ที่เราตั้งใจทำต่อไปตามแนวทางนี้
อ่านต่อเรื่องคนที่ดูแลเต่าทุกวันได้ใน เรื่องของแม่เต่าและแม่เลี้ยงเต่า และงานฟื้นฟูทะเลอีกด้านของเราใน ปลูกปะการังทีละชิ้น
ความคิดเห็น