น้ำเกิด น้ำตาย — อ่านตารางน้ำก่อนลงทะเล
วันไหนไปดำน้ำแล้วเจอกระแสแรงๆ คงไม่สนุก ข่าวดีคือเราพอรู้ล่วงหน้าได้ว่าวันไหนกระแสแรง วันไหนน้ำนิ่ง ถ้าเข้าใจเรื่องน้ำเกิด น้ำตาย และอ่านตารางน้ำเป็น
น้ำขึ้นน้ำลงมาจากไหน
พระจันทร์และพระอาทิตย์คือตัวการสำคัญของน้ำขึ้นน้ำลง เมื่อพระจันทร์ (และพระอาทิตย์) ตั้งฉากกับตรงไหนของโลก ที่นั่นจะเกิดน้ำขึ้น และเพราะโลกหมุนตลอดเวลา จุดที่น้ำขึ้นก็เปลี่ยนไปเรื่อยๆ
น้ำบนโลกมีเท่าเดิม ถ้ามีน้ำขึ้นที่หนึ่ง ก็ต้องมีน้ำลงอีกที่หนึ่ง ระหว่างที่มวลน้ำเคลื่อนย้ายจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่ง จึงเกิดสิ่งที่เราเรียกว่ากระแสน้ำ
วันที่น้ำขึ้นมาก ลงมาก เราเรียกว่าวันน้ำเกิด กระแสน้ำจะไหลแรง
วันที่น้ำขึ้นน้อย ลงน้อย เราเรียกว่าวันน้ำตาย กระแสน้ำจะไหลเอื่อยๆ
วันน้ำเกิด
พระจันทร์โคจรรอบโลกช้าๆ ราวเดือนละรอบ ถ้าสังเกตจะเห็นว่าพระจันทร์ขึ้นช้าลงทุกวัน ตำแหน่งของพระจันทร์ที่สัมพันธ์กับพระอาทิตย์นี่เองที่กำหนดว่าน้ำจะขึ้นลงมากหรือน้อย
ในวันจันทร์เพ็ญ (Full Moon) และวันจันทร์ดับ (New Moon) ตรงกับวันขึ้นหรือแรม 15 ค่ำ โลก พระจันทร์ และพระอาทิตย์เรียงเป็นเส้นตรง แรงดึงดูดของทั้งสองจึงเสริมกัน น้ำทะเลบางจุดขึ้นสูงมาก และจุดอื่นลดต่ำมาก มวลน้ำต้องเคลื่อนย้ายมาก กระแสน้ำจึงไหลเชี่ยว
วันน้ำตาย
วันที่เห็นพระจันทร์ครึ่งดวง (ขึ้นหรือแรม 7–8 ค่ำ) พระจันทร์กับพระอาทิตย์ทำมุมตั้งฉากกัน ต่างฝ่ายต่างดึงน้ำไปคนละทาง น้ำจึงขึ้นลงไม่มาก กระแสน้ำไหลเอื่อย ถ้าไปดำน้ำช่วงนี้มักเจอน้ำนิ่งกว่า
แต่ธรรมชาติก็มีตัวแปรอื่นด้วย เช่น ช่วงที่มีพายุ ลมจะหอบน้ำทะเลไปทางปลายลม พื้นที่ที่รับลมพายุน้ำจะขึ้นสูง ส่วนอีกด้านน้ำจะลดต่ำผิดปกติ อย่างช่วงที่พายุเข้าชายฝั่งภาคตะวันออก น้ำทะเลฝั่งอ่าวไทยตอนล่างก็มักลดต่ำผิดปกติ
อ่าวไทยไม่เหมือนอันดามัน
ทั้งหมดที่เล่ามาคือทฤษฎีในมหาสมุทร ของจริงในแต่ละพื้นที่ต่างออกไปบ้าง ทะเลอันดามันขึ้นลงวันละ 2 ครั้ง ตามมหาสมุทรอินเดีย แต่อ่าวไทยมักขึ้นลงวันละครั้งเดียว (เรียกว่าน้ำเดี่ยว หรือน้ำผสม)
เพราะอ่าวไทยเว้าลึกเข้ามาในแผ่นดินและเป็นทะเลตื้น เมื่อน้ำในมหาสมุทรแปซิฟิกขึ้นลง น้ำจะค่อยๆ ไหลเข้ามาเติมในอ่าวอย่างช้าๆ บางครั้งน้ำในอ่าวยังลงไม่สุด น้ำจากมหาสมุทรก็เติมเข้ามาอีกรอบ การดีเลย์นี้ทำให้น้ำในอ่าวไทยไม่ขึ้นลงตามมหาสมุทร และซับซ้อนกว่าฝั่งอันดามัน
อ่านตารางน้ำ
ตัวช่วยที่จำเป็นคือ ตารางน้ำ หรือ มาตราน้ำ ซึ่งเป็นข้อมูลพยากรณ์ระดับน้ำในแต่ละวัน เวลา และสถานที่ ดูได้จากกรมอุทกศาสตร์ กองทัพเรือ โดยเลือกสถานีที่ใกล้จุดที่เราจะไปดำน้ำมากที่สุด
ตารางแต่ละสถานีจะบอกเวลาและระดับน้ำสูงสุดและต่ำสุดของแต่ละวัน ถ้าไล่ดูตัวเลขทั้งเดือนคงลายตา แต่ถ้ารู้ว่าน้ำจะขึ้นลงต่างกันน้อยในวันพระจันทร์ครึ่งดวง เราก็ปักหมุดดูช่วงนั้นได้ทันที
รู้ "วัน" ช่วยให้เลือกวันดำน้ำได้ดี รู้ "เวลา" ช่วยให้เลือกเวลาลงน้ำได้ดี เพราะแม้ในวันน้ำเกิด ช่วงที่น้ำขึ้นสุดและลงสุดจะมีช่วงสั้นๆ ที่กระแสน้ำหยุดนิ่งชั่วขณะ
ส่วนจุดดำน้ำใกล้ปากแม่น้ำ ช่วงน้ำกำลังขึ้นมักดีกว่าช่วงน้ำลง เพราะตอนน้ำลง น้ำจากแม่น้ำจะพาตะกอนออกมา ทำให้น้ำขุ่น
แอปช่วยได้ แต่ดูแนวโน้ม
แอปพยากรณ์น้ำขึ้นน้ำลงใช้ง่ายเพราะแสดงเป็นกราฟ วันน้ำเกิดเส้นกราฟจะชัน วันน้ำตายเส้นกราฟจะราบ บางแอปยังมีกราฟแท่งเทียบส่วนต่างของแต่ละวัน ทำให้เลือกวันได้ง่ายมาก
ข้อจำกัดคือแอปส่วนใหญ่เป็นของต่างประเทศ ใช้โมเดลคำนวณ และสถานีในไทยมีไม่มาก เราจึงแนะนำให้ใช้แอปดูแนวโน้มเพื่อเลือกวัน แล้วใช้ตารางน้ำจากกรมอุทกศาสตร์ดูรายละเอียดอีกชั้น
ที่เกาะทะลุ
เกาะทะลุอยู่ในอ่าวไทย น้ำขึ้นน้ำลงจึงเป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนกิจกรรมทุกวันของเรา บางช่วงของปีน้ำทะเลตอนเช้าลดต่ำมากจนออกเรือใบไม่ได้ ส่วนวันน้ำนิ่งคือวันที่ทีมไดฟ์ชอบที่สุด
ถ้ากำลังวางแผนมาดำน้ำ ลองเปิดปฏิทินดูว่าตรงกับช่วงพระจันทร์ครึ่งดวงไหม แล้วทักทีมไดฟ์เซ็นเตอร์ของเราได้ เราช่วยดูสภาพน้ำให้ได้ก่อนเดินทาง
อ่านต่อ: เรือใบแล่นทวนลมได้ยังไง
ภาพประกอบ: WonderLens Studio
ความคิดเห็น