ปลูกปะการังเกาะทะลุ ตอนที่ 1 — ก่อนลงมือ เราไปเรียนที่เกาะราชาใหญ่
ตอนที่ 1 ของการฟื้นฟูปะการังแบบบูรณาการทุกภาคส่วนที่เกาะทะลุ ก่อนลงมือปลูกจริง เราเดินทางไปเรียนวิธีที่ถูกต้องที่เกาะราชาใหญ่ จังหวัดภูเก็ต

ทำไมต้องฟื้นฟู
หลายปีที่ผ่านมา คนเข้ามาใช้ประโยชน์จากแนวปะการังรอบเกาะทะลุมากขึ้นเรื่อยๆ ทั้งการท่องเที่ยวและการประมง พอมากเข้า ผลกระทบก็เริ่มเห็น
ปะการังหักเพราะนักท่องเที่ยวไม่ได้ตั้งใจ เรือพาคนไปดำน้ำช่วงน้ำลงมากจนติดอยู่ในแนวปะการัง และอีกหลายสาเหตุจากการท่องเที่ยวและการประมง

บางจุดดำน้ำ ถ้าเราไม่ลงไปสำรวจเอง จะไม่รู้เลยว่าตรงที่เคยมีปะการังสวยๆ วันนี้กลายเป็นซากปะการังที่ไม่มีปลาสักตัว
เราจึงต้องช่วยกันฟื้นฟู และต้องทำให้ถูกต้องตามหลักวิชาการ
ไปเรียนก่อน
โครงการนี้เป็นงานฟื้นฟูแนวปะการังของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ดำเนินงานโดยบริษัท รีฟแมเนจเมนท์ จำกัด และมูลนิธิฟื้นฟูทรัพยากรทะเลสยามได้ร่วมทำงานในพื้นที่เกาะทะลุ
ก่อนเริ่ม มูลนิธิฯ ส่งตัวแทนไปภูเก็ตเพื่อเรียนขั้นตอนที่ถูกต้อง รีฟแมเนจเมนท์อำนวยความสะดวกพาเราไปเกาะราชาใหญ่ ไปดูวิธีปลูกฟื้นฟูทั้งบนฐานปะการังธรรมชาติและบนปะการังเทียม
เช้าวันนั้น เราขนอุปกรณ์ลงเรือยางจากปลายสะพานท่าเทียบเรืออ่าวฉลอง ไปขึ้นเรือปฏิบัติการลำใหญ่ที่จอดรออยู่กลางอ่าว เพราะที่ปลายสะพานเรือจอดกันแน่นมาก

คลื่นลมไม่แรง เราใช้เวลาเดินทางราวชั่วโมงเศษ ระหว่างทางทีมเตรียมอุปกรณ์ดำน้ำ scuba ให้พร้อม จะได้ลงน้ำได้ทันทีที่ถึงจุดหมาย
เก็บเฉพาะกิ่งที่หักแล้ว
จุดที่ลงไปอยู่ไม่ไกลจากท่าเรือหลักของเกาะราชา พอกัปตันให้สัญญาณ ทีมปลูกบางส่วนก็ดำลงไปเก็บกิ่งพันธุ์
หลักสำคัญคือเก็บจากเศษปะการังที่แตกหักแต่ยังมีชีวิต ซึ่งหล่นกระจายอยู่ในอ่าวหรือรอบเกาะเดียวกับพื้นที่ปลูก เพื่อให้มั่นใจว่ากิ่งที่นำมาปลูกจะเติบโตได้ดีในสภาพแวดล้อมนั้น

เราไม่ได้เจาะจงชนิดพันธุ์ เพราะเป็นการรวบรวมเศษปะการังที่ยังมีชีวิต ส่วนใหญ่อยู่บนพื้นทรายรอบแนวปะการัง วันนั้นได้ทั้งปะการังโขด ปะการังเขากวาง และปะการังผิวเกล็ดน้ำแข็ง
กิ่งพันธุ์ที่เก็บได้ใส่ตะกร้าไว้ แล้วนำไปพักในจุดที่หลบคลื่นลมและกระแสน้ำ รอปลูกในช่วงบ่าย
ยึดให้มั่น ติดเลขให้ครบ
การปลูกมีสองวิธีหลัก วิธีแรกคือใช้กาวอีพ็อกซี่ ยึดกิ่งเข้ากับฐานปะการังที่ตายแล้ว เช่น ปะการังโขด (Porites lutea) หรือปะการังรูปทรงก้อน
อีกวิธีคือตอกตะปูเหล็กยาวราว 2 นิ้ว ลงไปเป็นแกน แล้วใช้สายรัดพลาสติกยึดกิ่งพันธุ์ไว้กับตะปู ก่อนติดกาวหรือตอกตะปู ต้องทำความสะอาดผิวฐานก่อนทุกครั้ง

ดูแล้วไม่ยาก แต่คนที่ทำงานนี้ต้องควบคุมการลอยตัวได้ดีมาก ไม่อย่างนั้นอาจพลาดไปชนปะการังหักเสียเอง
กิ่งพันธุ์ทุกชิ้นที่ปลูกเสร็จจะถูกติดหมายเลขและถ่ายรูปพร้อมไม้บรรทัด ไว้ติดตามการเติบโต และบันทึกลงฐานข้อมูลทีละกิ่ง

เรือยอร์ชลำข้างๆ
ระหว่างพัก เราหันไปเห็นเรือยอร์ชลำใหญ่จอดอยู่ข้างเรือปลูกปะการังของเรา
ภาพนั้นทำให้คิดว่า การท่องเที่ยวทางทะเลนำเงินเข้ามาพัฒนาบ้านเมืองของเรามากแค่ไหน นักท่องเที่ยวต่างชาติทำงานเก็บเงินมาเที่ยวทะเลไทยทุกปี
ถ้าแนวปะการังหายไป เหตุผลที่เขามาก็หายไปด้วย
เราดีใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของงานที่ช่วยรักษาทะเลไว้ให้ลูกหลาน ขากลับฝั่ง ทีมรีฟแมเนจเมนท์บรีฟเราเรื่องการบริหารทีมและการเก็บข้อมูล กว่าจะถึงท่าเรือก็เกือบหกโมงเย็น
กลับมาที่เกาะทะลุ
ที่เกาะทะลุ แปลงปลูกแบ่งเป็นสองแปลง ตามที่คณะกรรมการตรวจรับงานและนักวิชาการลงพื้นที่กำหนดไว้เมื่อ 13 มกราคม 2561

อ่าวมุก แปลงปลูกเพื่อเป็นแหล่งพ่อแม่พันธุ์ปะการัง พื้นที่ 15 ไร่
อ่าวเทียน แปลงปลูกเพื่อเพิ่มศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวดำน้ำ พื้นที่ 7.5 ไร่
นอกจากปลูกบนฐานธรรมชาติ ที่นี่ยังปลูกบนฐานบล็อกซีเมนต์ ด้วยกาวอีพ็อกซี่ และมีอย่างหนึ่งที่ต่างจากพื้นที่อื่น คือกิ่งพันธุ์บางส่วนมาจากแปลงท่อ PVC เดิมของเกาะทะลุที่มีสาหร่ายขึ้นปกคลุม


ถึงเดือนพฤศจิกายน 2561 เกาะทะลุปลูกกิ่งพันธุ์เสร็จรวม 36,000 กิ่ง แบ่งเป็นอ่าวมุก 24,000 กิ่ง และอ่าวเทียน 12,000 กิ่ง ทุกกิ่งมีหมายเลขกำกับ (TL) และรูปถ่ายของตัวเอง

เกาะทะลุเป็นหนึ่งในหกพื้นที่ของโครงการ ร่วมกับเกาะราชาใหญ่ เกาะไม้ท่อน เกาะเต่า เกาะมันกลาง และเกาะมันใน รวมทั้งโครงการ 216,000 กิ่ง

ส่วนวิธีที่ทีมมูลนิธิฯ ทำงานใต้น้ำจริงที่หน้าอ่าวมุกและอ่าวเทียน ทั้งตะปู สายรัด และกาวมหาอุด เราเล่าไว้ในตอนที่ 2
อ่านต่อ ตอนที่ 2: ปลูกปะการังทีละชิ้น — บันทึกจากใต้ทะเลเกาะทะลุ
ขอบคุณ บริษัท รีฟแมเนจเมนท์ จำกัด ที่อำนวยความสะดวกในทริปดูงาน และกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ที่ทำให้เกิดโครงการนี้กับทะเลไทย




ความคิดเห็น